Saturday, May 2, 2020

Mehak Umrani Profile Sindhi

To be checked
Mehak Umrani 
2k20/MMC/32
Assignment 
(Sir Sohail Sangi)

اڄ آئون ڳالھ ڪندس منھنجي ڄاتل سڃاتل ڊاڪٽر رضياء شورو  جيڪا اصل شھر  گھوراٻاري ضلعو ٺٽو سان تعلق رکي ٿي سندن جنم اسان جي تاريخي شھر  ٺٽو ۾ ٿيو 1990 March 20 اوھان سچيندا ھوندا تي آخر آئون ان کي ڪئين ٿي. سڃانڻا اھي ان وقت جي ڳالھ آھي جڏھن ڊاڪٽر رضياء منھنجي وڏي ڀيڻ طاھرا سان گڏ پنھنجي پرائيمري اسڪول م گڏ پرھنديون ھوئيون تڏھن منھنجي بابا سائين کي گورمنٽ جي طرف کان ٻن ڪمڙن وارو ڪواٽر مليل ھو جنھن م منھنجي ٻھ ڀڻو ٻھ ڀاء امان جان ۽ بابا سائين انھي وقت اسان جي پاڙي م ھڪ نئي فيملي شفٽ ٿي ھئي ۽ اھو فيملي ڊاڪٽر رضيا جي ھئي ۽ اسان به نوان ماڻھو اسان جي پاسي واري ڪواٽر ۾ اچڻ جي ڪري اسان ان جي گھر ھلي وياسين ڏسڻ لاء مونکي اڄ به اھو سرڪاري ٽوٽل ملازمن  جي لاء مليل پوراڻو ڪواٽر جنھن ۾ صرف ڊاڪٽر رضياء ۽ چار ان جون ڀنڻون ۽ ٻھ ڀاء ۽ ڊاڪٽر رضياء جو بابا سائين  ۽ امان جيڪي صفا اٻوج ڏسڻ م آيا پئي  جن وٽ سامان صرف استعمال کان به  گھٽ ھو کڻي اڃھن چئجي تي صفا مسقين غريب ھئا ايتري قدر جو رات کائين تي صبح لنگر اسڪول وڃوڻو پوندو ھئو پر اسان جي ڊاڪٽر رضياء سان تمام گھڻين دوستي ٿي وئي منھنجي وڏي ڀيڻ جي ڪري ڇو جو منھنجي ادي ان جي ڪلاس فيولو ھئي ۽ پڳ مٽ سھليون ھئيون ڪلاس ۾ به ھڪ بنچھ تي ويھنديون ھئيون منھنجي ادي ٻڌائيندي آھي ڊاڪٽر  رضياء پرائي ۾صفا ڪمزور ھوندي ھئي ۽ اسڪول جا سڀ ٻار ان تي کلندا ۽ مزاق ڪندا ھئا ڇو جو ان نمونو ٿورو عجيب ھوندو ھو ۽ اسان کان گورنمنٽ اسڪول ڪافي فاصلي تي ھوندو اھو اندازن اسان جي ڪواٽرن کان ميل ڏيد پري اھو پوء اسان جو بابا اسان کي موسائيڪل تي ڇڏي ويندو اھو ۽ ڊاڪٽر رضياء روزانو پند ايندي ھئي
۽ اسڪول م ھي بريڪ جي وقت  ٻارن جو چيزون کپائيندي ھئي

Again its same.
pls do not send as attachment. But copy it and paste in email msg box, hopefully that will work





Mehak Umrani
2k20/MMC/32
Assignment
(Sir Sohail Sangi)

اڄآئونڳالھڪندسمنھنجيڄاتلسڃاتلڊاڪٽررضياءشوروجيڪااصلشھرگھوراٻاريضلعوٺٽوسانتعلقرکيٿيسندنجنماسانجيتاريخيشھرٺٽو۾ٿيو 1990 March 20 اوھانسچينداھونداتيآخرآئونانکيڪئينٿي. سڃانڻااھيانوقتجيڳالھآھيجڏھنڊاڪٽررضياءمنھنجيوڏيڀيڻطاھراسانگڏپنھنجيپرائيمرياسڪولمگڏپرھنديونھوئيونتڏھنمنھنجيباباسائينکيگورمنٽجيطرفکانٻنڪمڙنواروڪواٽرمليلھوجنھنممنھنجيٻھڀڻوٻھڀاءامانجان۽باباسائينانھيوقتاسانجيپاڙيمھڪنئيفيمليشفٽٿيھئي۽اھوفيمليڊاڪٽررضياجيھئي۽اسانبهنوانماڻھواسانجيپاسيواريڪواٽر۾اچڻجيڪرياسانانجيگھرھليوياسينڏسڻلاءمونکياڄبهاھوسرڪاريٽوٽلملازمنجيلاءمليلپوراڻوڪواٽرجنھن۾صرفڊاڪٽررضياء۽چارانجونڀنڻون۽ٻھڀاء۽ڊاڪٽررضياءجوباباسائين۽امانجيڪيصفااٻوجڏسڻمآياپئيجنوٽسامانصرفاستعمالکانبهگھٽھوکڻياڃھنچئجيتيصفامسقينغريبھئاايتريقدرجوراتکائينتيصبحلنگراسڪولوڃوڻوپوندوھئوپراسانجيڊاڪٽررضياءسانتمامگھڻيندوستيٿيوئيمنھنجيوڏيڀيڻجيڪريڇوجومنھنجياديانجيڪلاسفيولوھئي۽پڳمٽسھليونھئيونڪلاس۾بهھڪبنچھتيويھنديونھئيونمنھنجياديٻڌائينديآھيڊاڪٽررضياءپرائي۾صفاڪمزورھونديھئي۽اسڪولجاسڀٻارانتيکلندا۽مزاقڪنداھئاڇوجواننمونوٿوروعجيبھوندوھو۽اسانکانگورنمنٽاسڪولڪافيفاصليتيھوندواھواندازناسانجيڪواٽرنکانميلڏيدپرياھوپوءاسانجوبابااسانکيموسائيڪلتيڇڏيويندواھو۽ڊاڪٽررضياءروزانوپنداينديھئي

۽اسڪولمھيبريڪجيوقتٻارنجوچيزونکپائينديھئيجڏھنتهپاڻبهانوقتننڊريٻارھئي۽پرائي۾بهڪجھخاصنهھئيتڏھناسانجيھڪٽيچرزبيداعباسيھئيجيڪاموگن۽احساسڪمتريشاگردنکيڪافيسپورٽڪنديھئياسانجيٽيچرجينظرمڊاڪٽررضياءھونديھئيجڏھنڊاڪٽررضياءچوٿونڪلاسپاسڪريپنھجيڪلاس۾ٽيچرزبيداوٽآئيتڏھنبهاھومايوسشاگردھئيپوءاسانجيٽيچرخاصڪريموڪلجيوقتسڀنٻارنکيموڪليڇڏيو۽ڊاڪٽررضياءکيروڪيو۽ڪجھسبقڏنئي۽چيانسصبحاھييادڪرياچجانآئونپوڇندس۽ٻئيڏينھنتيڊاڪٽررضياءاھوسبقيادڪريآئيجنھنوقتانٽيچراھوسوالڪيوتيڪنھنجوابنهڏنوڇوجواھوسبقآپاصرفڊاڪٽررضياءکيڏنوھوٿوريسوالکانپوءڊاڪٽررضياءجيڪاننڊيٻارھئيڊڄنديڊڄنديھٿمٿيکنيو۽سوالجوجوابڏنوتڏھنسڀاسڪولجيٻارنعجيب۽حيرانٿيڪريانڏاھننياريو۽تاريونوڄايونپوءھرروزآپاساڳائيطريقوڪيوپوءسڀانجادوستٿيويا۽ڪيربهاسڪولمانکيغريبجوتانوڪونهڏيندواھو۽ڊاڪٽررضياءجوشونق۽دلچسپيوديوئيپوءپرائمريپاسڪيوڊاڪٽررضياء۽ 1st پوزيشنحاصلڪئيپوءبسانجيجدوجھدجوسلسلوشروعٿيويوپوءڊاڪٽررضياءگھراچيڪريوريڪاٺيونڪنديورياھوڪاٺيونوھڪڙوڪندي۽ٻارنکيپنھنجيگھرممفتپرائندياھڙيطرحمختلفڪمڪنديڊاڪٽررضياءانٽرپاسڪيوA1 گريڊسان۽ميديڪلجيلاءسليڪٽٿيوئيپوءايتريمحنتکانپوءڊاڪٽررضياءھڪسٺيپوريشنتيآھيجيڪاپنھنجيسنددرتي۽پاڪستانجونالوروشنڪرڻلاءاسلامآبادمجاپانٽيمسانگڏڪمڪريٿيبطورافيسرانسانجيلاءڪجھمشڪلڪونهاھينندرومثالمنھنجيسامھونجوآھي
See how it appears. Referred back due to format
Copy the text from file and paste it in email msg box, hope this will work

Mehak Umrani
2k20/MMC/32
Assignment
(Sir Sohail Sangi)

اڄآئونڳالھڪندسمنھنجيڄاتلسڃاتلڊاڪٽررضياءشوروجيڪااصلشھرگھوراٻاريضلعوٺٽوسانتعلقرکيٿيسندنجنماسانجيتاريخيشھرٺٽو۾ٿيو 1990 March 20 اوھانسچينداھونداتيآخرآئونانکيڪئينٿي. سڃانڻااھيانوقتجيڳالھآھيجڏھنڊاڪٽررضياءمنھنجيوڏيڀيڻطاھراسانگڏپنھنجيپرائيمرياسڪولمگڏپرھنديونھوئيونتڏھنمنھنجيباباسائينکيگورمنٽجيطرفکانٻنڪمڙنواروڪواٽرمليلھوجنھنممنھنجيٻھڀڻوٻھڀاءامانجان۽باباسائينانھيوقتاسانجيپاڙيمھڪنئيفيمليشفٽٿيھئي۽اھوفيمليڊاڪٽررضياجيھئي۽اسانبهنوانماڻھواسانجيپاسيواريڪواٽر۾اچڻجيڪرياسانانجيگھرھليوياسينڏسڻلاءمونکياڄبهاھوسرڪاريٽوٽلملازمنجيلاءمليلپوراڻوڪواٽرجنھن۾صرفڊاڪٽررضياء۽چارانجونڀنڻون۽ٻھڀاء۽ڊاڪٽررضياءجوباباسائين۽امانجيڪيصفااٻوجڏسڻمآياپئيجنوٽسامانصرفاستعمالکانبهگھٽھوکڻياڃھنچئجيتيصفامسقينغريبھئاايتريقدرجوراتکائينتيصبحلنگراسڪولوڃوڻوپوندوھئوپراسانجيڊاڪٽررضياءسانتمامگھڻيندوستيٿيوئيمنھنجيوڏيڀيڻجيڪريڇوجومنھنجياديانجيڪلاسفيولوھئي۽پڳمٽسھليونھئيونڪلاس۾بهھڪبنچھتيويھنديونھئيونمنھنجياديٻڌائينديآھيڊاڪٽررضياءپرائي۾صفاڪمزورھونديھئي۽اسڪولجاسڀٻارانتيکلندا۽مزاقڪنداھئاڇوجواننمونوٿوروعجيبھوندوھو۽اسانکانگورنمنٽاسڪولڪافيفاصليتيھوندواھواندازناسانجيڪواٽرنکانميلڏيدپرياھوپوءاسانجوبابااسانکيموسائيڪلتيڇڏيويندواھو۽ڊاڪٽررضياءروزانوپنداينديھئي
۽اسڪولمھيبريڪجيوقتٻارنجوچيزونکپائينديھئيجڏھنتهپاڻبهانوقتننڊريٻارھئي۽پرائي۾بهڪجھخاصنهھئيتڏھناسانجيھڪٽيچرزبيداعباسيھئيجيڪاموگن۽احساسڪمتريشاگردنکيڪافيسپورٽڪنديھئياسانجيٽيچرجينظرمڊاڪٽررضياءھونديھئيجڏھنڊاڪٽررضياءچوٿونڪلاسپاسڪريپنھجيڪلاس۾ٽيچرزبيداوٽآئيتڏھنبهاھومايوسشاگردھئيپوءاسانجيٽيچرخاصڪريموڪلجيوقتسڀنٻارنکيموڪليڇڏيو۽ڊاڪٽررضياءکيروڪيو۽ڪجھسبقڏنئي۽چيانسصبحاھييادڪرياچجانآئونپوڇندس۽ٻئيڏينھنتيڊاڪٽررضياءاھوسبقيادڪريآئيجنھنوقتانٽيچراھوسوالڪيوتيڪنھنجوابنهڏنوڇوجواھوسبقآپاصرفڊاڪٽررضياءکيڏنوھوٿوريسوالکانپوءڊاڪٽررضياءجيڪاننڊيٻارھئيڊڄنديڊڄنديھٿمٿيکنيو۽سوالجوجوابڏنوتڏھنسڀاسڪولجيٻارنعجيب۽حيرانٿيڪريانڏاھننياريو۽تاريونوڄايونپوءھرروزآپاساڳائيطريقوڪيوپوءسڀانجادوستٿيويا۽ڪيربهاسڪولمانکيغريبجوتانوڪونهڏيندواھو۽ڊاڪٽررضياءجوشونق۽دلچسپيوديوئيپوءپرائمريپاسڪيوڊاڪٽررضياء۽ 1st پوزيشنحاصلڪئيپوءبسانجيجدوجھدجوسلسلوشروعٿيويوپوءڊاڪٽررضياءگھراچيڪريوريڪاٺيونڪنديورياھوڪاٺيونوھڪڙوڪندي۽ٻارنکيپنھنجيگھرممفتپرائندياھڙيطرحمختلفڪمڪنديڊاڪٽررضياءانٽرپاسڪيوA1 گريڊسان۽ميديڪلجيلاءسليڪٽٿيوئيپوءايتريمحنتکانپوءڊاڪٽررضياءھڪسٺيپوريشنتيآھيجيڪاپنھنجيسنددرتي۽پاڪستانجونالوروشنڪرڻلاءاسلامآبادمجاپانٽيمسانگڏڪمڪريٿيبطورافيسرانسانجيلاءڪجھمشڪلڪونهاھينندرومثالمنھنجيسامھونجوآھي

Mashooque Brohi Profile Sindhi


Mashooque Ali
Roll no 2k19/mmc/6  - Term back
مولانا اسد اللہ کھڙو

Write ur name in English and Sindhi 
Roll No and class 
Give file name to foto
Assignment should always be sent as attachment
bur not insert foto in file
Do not send this assinment gaian 





صوفین جي ڌرتي سنڌ ڪیترائي عالم، شاعر، ادیب ،دانشور پیدا ڪیا جن ڏیھ توڙي پرڏیھ ۾ نالو ڪمایو ۔ ڳالھ ڪجي عالمن جي تہ سنڌ ۾ مولانا اسد اللہ کھڙو جي ھڪ الڳ سڃاڻپ آھي۔
اسد اللہ کھڙو 13 April 1973  ۾ سوڀیديري ڀرسان ڳوٺ ٻُنڊي کھڙي ۾ ڄائو، سندس والد  گل محمد کھڙو کیس دیني تعلیم لاء کھڙو شھر جي مدرسي جامعہ حمادیہ کھڙآ ۾ موڪلیو جتي ھن حافظ ۽ عالم جو ڪورس ڪيو ۽ انھيء دوران ئي اسد اللہ کھڙو پرائمري تعلیم مدرسي مان ئي حاصل ڪیائین ۽ حافظ ، عالم جو ڪورس  پڻ اتان ئي مڪمل ڪیائین۔ 

اسد اللہ کھڙو ننڍپڻ کان ئي خوش مزاج طبیعت جو مالڪ ھو، مدرسي جي تعلیم دوران  اسد اللہ کھڙو وعظ ڪرڻ شروع ڪیا ۽ سندس انداز تمام مزاحیہ ھوندو ھو ۔ مدرسي جي تعلیم پوري ڪرڻ کانپوء شروع ۾ اسد اللہ کھڙو، کھڙا شھر ۾ مسجدن ۾ وعظ ڪندو ھو۔ 
ان کانپوء سال 2000ع  ۾ مولانا اسد اللہ کھڙو، کھڙا شھر کان ڀٽ شاھ  شھر منتقل ٿیو۔ ڀٽ شاھ ۾ رہائش بعد مولانا ااسداللہ شاھ جو رسالو پڙھڻ شروع ڪیو ، مولانا اسد اللہ کھڙو حافظ عالم تہ اڳي ھو پر ڀٽ شاھ اچڻ بعد ڀٽائي جي بیتن جو بہ حافظ ٿیڻ لڳو۔
فرقي جي لحاظ کان مولانا اسد اللہ کھڙو دیوبندي مسلڪ سان تعلق رکندڙ آھي پر سندس الڳ انداز جي ڪري سندس تقریرون ، وعظ مختلف فرقن جا ماڻھون شوق سان ٻڌندا  آھن، ساڳي  مسلڪ سان تعلق رکندڙ مولانا عیسي سمون جو انداز بہ ڪافي مزاحیہ آھي پر پنھنجي تقریرن ۾ شروعات قرآن جي آیتن جي حوالن ، ڀٽائي جي بیتن جي سمجھاڻین سان ڪرڻ  سبب مولانا اسد اللہ کھڙو وڌیڪ ڌیان ڇڪائندڙ دیني عالم آھي۔
 پاڪستان ۾ ٿري جي،  فورجي انٽرنیٽ اچڻ بعد  ماڻھن جو سوشل میڊیا ڏانھن لاڙو وڌڻ لڳو تئین ئي مولانا اسد اللہ کھڙي جي شہرت ۾ اضافو ٿیڻ لڳو ، مزاحیہ انداز ۾ مذھبي تقریرون ڀٽائي جي بیتن سان کیس سوشل میڊیا تي تمام مشھور ڪیو۔
ھڪڙي مذھبي  تقریر دوران   نواز شریف جي  گرفتاري وارن ڏینھن  ۾ نواز شریف جو لاڪپ ۾ مڇرن جي شڪایت  وارې ڳالھ ڪندي ، جھل دٻ مڇر ٿا کائین،  وارو بیان سوشل میڊیا تې تمام گھڻو وائرل ٿي ویو، جھل دٻ تہ ایترو مشھور ٿیو جو ان جا ڪجھ نون فنڪارن ڪلام پڻ ڳایا ، سوشل میڊیا ان بیان جي وئرل ٿیڻ بعد ڪافي ماڻھون سندس نالو  جھل دٻ مولوي چوڻ لڳا۔ 
مولانا اسد اللہ کھڙو جا مزاحیہ انداز ۾ مذھبي بیان سوشل میڊیا تي تمام گھڻو وائرل ٿیندا آھن ، مولانا اسد اللہ کھڙا جا جھل دٻ کا علاوہ ٻیا ڪافي ڊائلاگ ماڻھن ۾ مشھور آھن  جن ۾ بس ڪر ملان بیلچہ نہ ٺوڪیائین ، بس ڪر ماسي چپران ناسون نہ چیریائین، ڇاتہ خلق آئي آ ۔مولانا اسد اللہ کھڙوسان نوجوانن ، مذھبي ماڻھن سان گڏو گڏ مزاحیہ فنڪارن جو پڻ چاھ آھي 
مولانا اسد اللہ کھڙو کي ڌرتي ٽي وي جي پروگرام لافٽر ھائوس ۾ شرکت جي دعوت ملي جنھن ۾ ۾ مولانا اسد اللہ کھڙو ویو بہ ھو انٽرویو دوران مولانا اسد اللہ کھڙو چیو تہ ھن پروگرام ۾ شريڪ ٿیڻ لاء ھن ڊ ڪٽر خالد محمود سومري جي فرزند راشد محمود سومري کان اجازت ورتي آھي جیڪو سندس جماعت جو صوبائي اڳواڻ آھي۔

مولانا اسد اللہ کھڙو جو انداز تمام مزاحیہ زرور آھي پر سندس ڳالھین ۾ مذھب سان گڏوگڏ دنیاوي  معاملن تي نصیحتون ھوندیون آھن  ، مولانا اسد اللہ کھڙن پنھنجي تقریرن ۾  اڪثر نوجوانن جو ذڪر ڪندو آھي ، جن ۾ ازدواجي زندگي جا مسئلہ ، والدین جا حق ، فضول شین ۾ وقت وڃائڻ ، نوجوانن  جو  منشیات واپرائڻ جھڙن مسئلن تي پڻ مزاحیہ انداز ۾ بیان ڪندو آھي۔


Sarfaraz Noor Profile Urdu

BO1 is inpage's templete format, not original.
Its 1200 words, this length can only be for magazine, for newspaper we have 600 plus words
Any way its ok
further will be checked
Profile-Sarfaraz Noor-MMC50-Urdu

فخر دادو۔زاہد مہمود بھٹی
جس طرح سورج اپنی روشنی دیتے ہوئے، چھوٹا بچہ اپنی مسکراہٹ دیتے ہوئے اورپھول اپنی خوشبو بکھیرتے،چھوٹے بڑے امیر غریب کا فرق نہیں دیکھتا اسی طرح قدرت فن اور صلاحتیت بھی کسی اونچ نیچ کا فرق نہیں دیکھتی۔ایسی ہی خداداد صلاحیتیں ضلع دادو میں 20 مارچ 1988 کو پیدا ہونے والے رائیٹ آرم لیگ اسپنر زاہد مہمود میں کوٹ کوٹ بھری ہوئی ہیں۔ 

سندھ کے ویٹنام شہر دادو میں پیدا ہونے والے زاہد مہمود نے پرائمری سے ہی اپنے آنے والے ابھرتے ٹیلینٹ کو بھانپ لیا جب وہ اپنے بڑے بھائی خالد مہمود جو کہ اس وقت رائل کرکٹ کلب کی طرف سے کھیلا کرتے تھے، کرکٹ کٹس اور پیڈ وغیرہ پہن کر شوقیہ طور کرکٹ کھیلا کرتے تھے۔  ان کا یہ شوق میٹرک کلاس میں آکے پروان چڑھا جب اسے اپنی سکول کی ٹیم میں کم عمر ہونے کی وجہ سے شمولیت نہ مل سکی، یہی وہ لمحہ تھا جب زاہد مہمود نے دل میں تہیہ کر لیا کہ ایک دن وہ بھی کرکٹ کے میدان میں اپنا نام بنائینگے۔ کہتے ہیں نا جہاں چاہ وہاں راہ۔اسی چاہ کو عملی جامہ پہنانے کے لئے انہوں نے اسی رائل کلب میں شمولیت کرلی۔ اپنے بڑے بھائی سے متاثر ہونے والے زاہد نے بتایا کہ اس وقت ان کے کرکٹ میں آئیڈیل مرحوم عابد اعوان ہیں جو کہ اسی کلب کے بیٹسمین رہ چکے ہیں جن کی باقائدااسٹائلش بیٹنگ کے انداز نے انہیں بہت متاثر کیا، اس کے علاوہ کلب میں کھیلنے والے اعجاز پنہنور،رفیق لنڈ،ضفیر لغالی بھی ان کی متاثر کردہ شخصیات کی فہرست میں شامل ہیں۔ 
شام کے وقت پی سی بی گراؤنڈ میں روزانہ کی بنیاد پر اپنی پریکٹس جاری رکھتے ہوئے معصومانہ چہرے کے ساتھ پروقار،باصلاحیت شخصیت کے حامل زاہد مہمود نے بتایا کہ وہ بنیادی طور پر بیٹسمیں بننا چاہتے تھے لیکں ان کے جوہرشناس اور عقابی نظر رکھنے والے سینئرز نے ان کی انوکھیے اور منفردباؤلیگ انداز کو پرکھتے ہوئے انہیں باؤلنگ پر توجہ دینے کی تجویز دی جہ کہ آگے چل کر کارآمد ثابت ہوئی۔ سفر جاری رکھتے ہوئے زاہد مہمود نے انڈر 19 کرکٹ میچز اپنے خرچے پر دادو کی نمائندگی کرنے ضلع کوٹڑی میں کھیلنے جانا پڑتا تھا۔ اپنے کرکٹ کے جذبے کو آگے لے جانے کے لئے وہ کوٹڑی میں اپنے ماموں کے گھر رہائش پذیر ہوا کرتا تھا۔ اس کے فوری بعد جب وہ حیدرآباد ریجن میں منتخب ہوئے تو شدید بیمار ہونے کی وجہ سے اسے واپس آنا پڑا جہ کہ اس بیماری سے  زیادہ تکلیفدہ  بات دادو کے لوگوں کی طعنہ اور طنز بھری باتیں تھیں لیکن انہوں نے ہمت نہیں ہاری بلکہ دل میں طۂ کر لیا کہ کچھ بھی ہوجائے انہیں اچھی کرکٹ کھیل کر لوگوں کے منہ بند کرنے ہیں۔  
یہ بات یہاں پر واضع کرتے چلیں کہ ان دنوں ریجنل لیول پر کرکٹ کھیلنے کے لئے کسی قسم کی مناسب سہولیات میسر نیہں تھی اور نہ ہی کوئیباقائدا کوچنگ دی جاتی تھی، اس کے باوجود زاہد مہمود نے ہمت اور لگن سے اپنی منزل حاصل کر کے دادو شہر میں فخر دادو کا خطاب حاصل کیا۔ اس دور میں فرسٹ کلاس میں کرکٹ کھیلنا کسی چھوٹے ریجن کے لئے ناممکن سی بات تھی،جو کہ صرف پیرمعظم کے بیٹے پیر ذولفقار اور شاہد قمرانی جیسے اسر اسوخ رکھنے والوں کی قسمت میں دیکھی جاتی تھی۔ لیکن رواجی پڑھائی سے بیزار ہوکے زاہد نے کرکٹ کو ہی اپنا اولین مقصد بنا دیا۔ میٹرک کے بعد جب سینئر ڈسرکٹ لیول پر زاہد مہمود نے اپنی بہترین باؤلنگ کے جوہر دکھاتے ہوئے پانچ میچز میں 36کھلاڑیوں کو آؤٹ کیا تب بد قسمتی سے ان کا نام لسٹ میں نہ آسکا لیکن جب ضلع دادو کو پلینگ رائیٹس ملے تب انہوں نے  پانچ میچز میں 52کھلاڑیوں کو آؤٹ کر کے پاکستان میں ایک نیا رکارڈ قائم کیا جو کہ ان کا ٹرننگ پوائنٹ ثابت ہوا کیونکہ یہ کامیابی  زاہد کوریجنل ٹیم انڈر23میں شمولیت کی وجہ بنی۔ اس کے یہ ریجنل کرکٹ کا سلسلا جاری  ہوتے زاہد کی  فرسٹ کلاس میں کھیلنے کے قسمت کے دروازے کھل گئے۔
ٹی ٹونٹی 2012ء کے سفر کا حوالہ دیتے ہوئے زاہد مہمود نے بتایا کہ وہ تجربہ ان کی زندگی کا بہترین تجربہ رہا، بعد ازاں سن2014ء میں لاڑکانہ کے نئے بننے والے ریجن کی نمائندگی کرتے ہوئے لگاتار دو سال تک بحیثیت کپتان اپنی کارکردگی کے جوہر دکھائے۔ اگرچہ پاکستان کپ میں زاہد کی شمولیت نہ ہو سکی تاہم لارکانہ اور حیدرآباد ریجن کے گریڈ ٹو میں جانے کے بعددو سال کے لئے اسٹیٹ بنک کی طرف سے قائداعظم ٹرافی کھیلنے کا ایک اوراچھا موقعا ملا۔سن2018ء میں پشاور ریجن میں بطور مہمان کھلاڑی کھیلے۔حالیہ وزیراعظم عمران خان کی سرپرستی میں سن 2019ء کو تشکیل دیئے جانے والے ساؤتھ پنجاب ٹیم جو چھ ٹیمز پر مشتمل ہے، زاہد مہمود کو کھیلنے کا موقع ملا۔ محنت اور نصیب پر پختہ یقین رکھنے والے زاہد مہمود کو  پی ایس ایل کی طرف سے کوئٹہ گلیڈیئٹر کی ٹیم میں کھیلنے کا موقع ملا جس کی وجہ سے انہوں نے شہرت کی وہ بلندیاں چھوئیں جس کی ہر خاص و عام صرف خواہش ہی کر سکتا ہے لیکن قسمت کی دیوی سب پر مہربان کہاں ہوتی ہے یہ تو زاہد مہمود جیسے ان تھک محنت کرنے والوں کے ہی قدم چومتی ہے۔ 
زندگی کے اتار چڑھاؤ اور نشیب و فراز میں ناکامیوں سے لڑتے معجزانہ طور پر کامیابی حاصل کرنے والے زاہد نے کرکٹ فیلڈ کے خواہشمند نوجوانوں کو پیغام دیتے ہوئے کہا کہ اس فیلڈ میں فٹنس کا بہت ذیادہ خیال رکھنا بہت ضروری ہے اور اس فیلڈ میں صبر لازمی ہے کیونکہ کوئی بھی کامیابی محنت،صبر اور رب پر بھروسہ کے نہیں ملتی۔اگر آپ کے اندر ٹیلینٹ موجود ہے تو دنیا کی کوئی بھی طاقت منزل پانے سے نہیں روک سکتی۔بغیر ٹیلینٹ اور محنت کے آسان سی چیز بھی نہیں ملتی جس طرح علامہ اقبال نے کیا خوب کہا ہے  ، بھٹک رہا ہے راہی کیوں منزل کی تلاش میں، اتنا عظیم ہو جا منزل تجھے پکارے۔ بہت کم عرصے میں سب کے دلدادہ بننے والے زاہد مہمود روازانہ گراؤنڈ میں پریکٹس اور جمنازیم میں دیگر فٹنس کی کثرت
 کرتے ہوئے شام کے ٹائم ملیں گے گویا یہ وقت ان کے کیرئرمیں آگے جانے کی ایک سیڑھی کی طرح کام کرتا ہو۔زاہد مہمود کا مزید کہنا تھا کہ آجکل کرکٹ میں شمولیت 70%فٹنس پر منحصر کرتی ہے۔
کرکٹ کے علاوہ تفریح کے لئے کبھی کبھار زاہد مہمود فلمیں دیکھنے کے لئے بھی وقت نکال لیتے ہیں۔ سلمان خان کے مداح ہونے کی وجہ سے ان کی پسندیدہ فلم دبنگ ہے جو بار بار دیکھنے سے بھی ان کا دل نہیں بھرتا۔ کھانے میں مٹن کو اپنی مرغوب غذا بتاتے ہوئے زاہد نے کہا ک ان کی احلیہ مٹن بہت عمدہ بناتی ہیں۔
ایک سوال کے جواب میں زاہد نے بتایا کہ وہ مشہور کرکٹرز عمران طاہر اور راشد خان کی طرح اپنا ایک منفرد نام پیدا کرنا چاہتے ہیں۔کیریر کے یادگار لمحات کے حوالے سے انہوں نے بتایا کہ جب لاڑکانہ ریجن میں کھیلتے ہوئے 16رنز میں 5آؤٹ کیئے اور ساؤتھ پنجاب کی ٹیم میں 21رنز میں 4آؤٹ کیئے تو ان کی خوشی کا کوئی تھکانہ نہ رہا اور وہ لمحات آج ان کے ذہن کو کرکٹ کے میدان میں آگے بڑھنے میں حوصلہ افزائی کرتے ہیں۔
معاشی صورتحال کے حوالے سے زاہد نے بتایا کہ جیسے کوئی ڈاکٹر انجنیئر اور دوسرے شعبہ کے لئے سب سے پہلے محنت اور ایک طریقہ کار سے گذرنا لازمی ہے بلکل ویسے ہی کرکٹ کے میدان میں بھی ایسے ہی عمل سے گزنا پڑتا ہے تب جاکے اپنی مستحکم پوزیشن حاصل کی جاسکتی ہے۔

Waqar Soomro Profile Sindhi

To be checked
Always name foto file
Waqar Soomro Profile Sindhi
ليکڪ جهانگير عباسي)
وقار سومرو
ايم اي پريوئس
رول نمبر 59

چوندا آهن ته قلم انساني دماغ جي زبان جيئان هوندو آهي۔ ادبي انسان پنهنجي سوچيل دنياوي تخليقن کي تحريري شڪل ڏيڻ لاء قلم جو استعمال ڪن ٿا اهو ئي ڪارڻ آهي جو سنڌي ۽ اردو ادب جي ميدان ۾ جهانگير عباسي جهڙن ڪيترن ئي نالي وارن ليکڪن شاعرن ۽ اديبنقلم ۽ لکڻ جي هنر وسيلي پنهنجي هڪ 
الڳ ادبي حيصيت ٺاهي ورتي آهي۔

ڏٺو ونڃي ته ان ڳالھ ۾ ڪوبه شڪ نه آهي ته سنڌ جو شهر لاڙڪاڻو ازل کان وٺي زرخيز رهيو آهي پوء 
ڀلي اهو سياست جو ميدان هجي علم جو هجي يا وري ادب جو هجي تنهنڪري مقالانگار، افسانه، ڪالم نگارن ۽ ليکڪن جو ذڪر ٿيئي ٿو ته يقينن منهنجي ذھن ۾ جهانگير عباسي جونالو اڀري پوندو آهي۔
٢٠ مارچ سن ١٩٧١ ۾ لاڙڪاڻي جي ننڍڙي ڳوٺ محراب ڪلهوڙو ۾ هن جنم ورتو۔ سن١٩٨١ ۾ هن پنهنجي پرائمري تعليم  ساڳئي ڳوٺ جي اسڪول مان حاصل ڪئي۔ طبيعتن انتهائي نفيس با اخلاق با ڪردار ۽ تمام مٺڙي لهجي ۾ هم ڪلامي سان پيش ايندڙ جهانگير عباسي کي لکڻ جو سوق ١٩٨٧ ۾ جواني کان ئي هو هن لکڻ جي شروعات  پنهنجي اسڪولي دؤر کان شعر و شاعري لکندي ڪئي سندس جي لکڻ جي ڏات کي سٺي موٽ ملڻ ڪري اڄ ٣٥ سال گذرڻ جي باوجود به سندس جو لکڻ سان چاھ اوتري ئي جوش جنون ۽ جذبي سان جاري آھي انهن٣٥ سالن جي وچ ۾ هن جا لکيلڪيترائي ڪتاب سنڌي افسانه ڪهاڻيون ڪالم ۽ اڻڳڻيا مضمون پنهنجي پنهنجي وقت ۾ عروج تي رهيا آهن ۔هن جو پهريون سنڌي افسانو ١٩٨٨ ۾ روزنامه جاگو ڪراچي جي ڇپيو جنهن جو عنوان ”سي سڀ ڀايم سک“ هيوانهئ سان گڏ سنڌي ادب ۾ اهو سلسلو جاري رهيو جنهن ۾٥٠ کان وڌيڪ تخليقي افسانه لڳ ڀڳ ٢٥ کان وڌيڪ عالمي افسانن جا سنڌي ترجما ، ٣٠مختلف ڪتابن تي تفصرا، ٣٠ کان وڌيڪ تتحقيقي مضمون ،مقالا ۽ جڏهن ته١٠٠ کان وڌيڪ مختلف اخبارن ۾ ڪالم پڻ لکيا جنهن ۾ مشهورسنڌي اخبارون روزانه عوامي آواز ، ڪاوش ، ڪوشش ، جاگو ڪراچي ، حلال پاڪستان ، عبرت ،  هلچل جهڙيون ڪيتريون ئي اخبارون شامل آهن جڏهن ته اردو ادب منجھ ھن ٨٠ عدد سنڌي ڪهاڻين جو اردو ترجمو ڪيو ڪيترن ئي سنڌي شاعرن جي شاعري جا ترجمه ۽ حوال ڏنا ان سان گڏ ٢٥ ڪتابن جا تبصره ۽ شاعرن منجهان شاه لطيف ، سچل سرمست ، علامه اقبال ، مرزا غالب سر سيد احمد شيخ اياز ادا سومرو ۽ ڪيترن ئي شخصيتنتي ڪهاڻيو مقالا ۽ خاڪا ڏنا نه فقت ايترو ئي بلڪه ريڊيو ۽ ٽيليوزن جي دنيا ۾ به هن جو ڪيتريون ئي وابسطگيون رهيون آهن جنهن ۾ هفته وار پروگرام ”سنڌي افسانه ۽ غزل“ جو اعزازي ميزبانرهي چڪو آهي هن ٢٠٠٤ ۾ ريڊيو پاڪستان تان پنهنجي ميزباني ۾ ڪيترائي ادبي پروگرام به ڪيا ۔ هو ايف ايم ١.٠٦ سکر جو به اعزازي ۽ پاڻ منڃايل ڪمپيئرن مان هڪ رهي چڪو آھي ادبي پروگرامن ۾ ادبي انٽرويو ۽ ان سان گڏ ٽيليوزن جي ڪيترن ئي لائيو شوز ۾ بطور خصوصي مهمان به اچي چڪو آهي۔
هن ڪيترن ئي ملڪي سطح جي ادبي ڪانفرنسن ۾ شرڪت اعزازيت ۽ ايوارڊ هن پنهنجي نالي ڪيا آهنجنهن ۾ ڪجھ مشهور ايوارڊ جشن لطيف ١٩٩٣ ايوارڊ سچل ادبي مرڪز لاڙڪاڻي پاران بهترين مقالانگار ايوارڊ ،٢٠٠٤ افسانه نگار ايوارڊ٢٠٠٤ڊاڪٽر تنوير عباس ، زخمي چانڍيو ۽ ملڪ آگاڻئ ايوارڊ ۽ ٻيا شامل آهن۔
جهانگيعباسي اڄ به چڏهن ڪجھ لکڻ ويهي ٿو ته سندس جي ڪهاڻين ، افسانن ۽ ترجمن کي چاهىندڙ ان جي لکيل ترجمن ۽ ڪهاڻين کيپڙهڻ جي انتظار ۾ نظر اچن ٿا۔ هن جا مشهور ڪتابن منجهان اغاشورش ڪاشميري جي ڪتاب “ اس بازار ۾”جو سنڌي ترجمو ”حسن جي بازار“ ، ميجر اسد محمود جي اردو افسانن جو سنڌي ترجمي درشڪ جي نالي سان ان کان علاوه ”مان تنوير آهيان“ ڪتاب ۽ عالمي افساني جو ترجمو ”چونڊ شاهوڪار“به شامل آهن ۽ سندس جا ايندڙ ڪتاب افسانن تي مشتمل”مجاور“نالي سان ۽ سنڌي تخليقي افسانن جوڪتاب ”ڪجلي“ جي نالي سان پبلش لاء تيارآهن ۔
هوآرمي پبلڪ اسڪول ڪولاڙچي جو اڳوڻو پرنسپال ۽ پبلڪ اسڪول سکر جو ليڪچرار۽ وارڊن به رهي چڪو آهي کيس تعليمي ادارن پارا ڀيٺا ۾ ڪيترا ئي ايوارڊ پڻ نوزيا آهن هن ڪيڊيٽ ڪالج لاڙڪاڻي ۾ سابقه ڪلرڪ ، اسسٽنٽ  لئبريرين طور به ڪم ڪيو آهيهنوقت هو لاڙڪاڻي جي گورنمنٽ بوائزڊگري ڪاليج ۾ بطور اردو ٻولي جي ليڪچرار ۽ لٽريچر ڪلب جي ميمبرطورپنهنجون خدمتون محنت سرانجام ڏئي رهيو آهي ٻولي ادب ۽ انجي اهميت کان وانجهيل نوجوان به جڏهن هن جاطلفز ڀريا ليڪچر ٻڌندا آهن ته کين ڏسڻ سان ئي پتو پئجي ويندو آهي ته هو ٻولي ۽ ان جي اهميت جو قدرڪرڻ چاهين ٿا جديد دنيا جي جديد ٽيڪنالاجي جي آڙ ۾ ڪٿي نه ڪٿي اداب ۽ ٻولي کي به گهڻونقصان رسي ٿو انڪري سندس جو پنهنجو به دلي چاھ آهي ته جديد دؤر جي تقاضائن کي غور فقر رکندي اڄ جا نوجوان گهڻو کان گهڻو ادب ۽ لکڻ جي طرف رخ ڪن سندس جو خاص نوجوانن لاء پيغام آهي ته نوجوان پنهنجي ٻولي ادب قوم تهذيب تمندن ۽ روايتن سان گڏ اڳتي وڌن ۽ پنهنجي قوم جي ھاڻي کان ئيخدمت ڪن ۽ خاص ڪري تعليم جي ميدان ۾ پين نوجوانن جي همٿ افزائي ڪن ته جيئن ايندڙ نسلن جي ادبي ۽ روايتي صلاحيتن مان فائدو وٺي پنهنجي قديمي ٻولي کي زنده رکون ۽سنڌ نگري کي سرسبزآباد ۽ خوشحال بڻائي سگهون۔
#WaqarSoomro,  

Practical work carried under supervision of Sir Sohail Sangi

Department of Media and Communication studies University of Sindh, Jamshoro


Wednesday, April 29, 2020

Farheen Ujjan Profile Eng

To be checked
Farheen Ujjan
M.A Roll No: 66
Profile

Asadullah Jaffer Malano ( A source of inspiration )

''Appearances make impressions but it is the personality that makes an impact.''
It was the day of 31st August 1996 when a little boy opened his eyes in the small city of Sindh named Shikarpur.

After that his name was kept ''Asadullah'' means ''The lion of God'' by his parents.
He was very naughty in his childhood just like other children and spent his childhood simply like others and from the earliest age he displayed a love of bodybuilding.

Then he started to go to the gym and transformed his body by the dint of hard work and it is not as easy as I have written but for sure he did struggles and and faced many difficulties and burnt midnight oil and finally his hard work paid off and he accomplished whatsoever he thought by getting the title of ''Mr Junior Shikarpur'', besides he completed his primary and secondary education from the Kehkashan School and higher education from C&S college Shikarpur.

He could do a lot in the field of bodybuilding if he wanted but his interest and mind diverted towards learning English then he skipped bodybuilding and started learning English and did M.A English, after getting expertise in English Language he thought that he should spread his knowledge to the people of Shikarpur and teach them English language, so he started his teaching career at Memorial School Shikarpur as a PG teacher then did teaching at different schools, colleges and universities.

Moreover he opened his institution for English language named ''I&BC Institute of bright future'' where he teaches English and also make students prepared for the HEC test for law and IBA entrance test, luckily I also joined that institute and could get a chance to meet a person like Sir Asad and learnt wholesome knowledge from him and improve creative writing and learnt essay writing and I also learnt that how to polish our talent and how to identify myself. 

Further he decided to give CSS classes to the people of shikarpur at free of cost, He said: "There is majority of people in our city who is facing dire peverty despite they want to get education and want to attempt CSS but they can not afford so that's why I decided to teach English essay and English composition on weekends at free of cost that people can make the most of this oppertunity."

People want sunday for rest but Asadullah is restless and spends his weekends by providing quality education.

According to him teacher should be amicable that students can easily learn from him and while educating the minds of youth, we must not forget to educate their hearts.
Recently many students of his institute have passed HEC test of law and they said, "This credit goes to Sir Asadullah because if we have qualified it so its just because of his teaching, guidance and dedication, we pay bundle of thanks to him for everything.
Further he said," I don't want to be a CSS officer but I want to create CSS officers because teaching is the only profession that makes all the other professions'' but I will give attempt for CSS for the sake of my mother's wish.

In the age of only 23 he has become a source of inspiration and encouragement for the people and the role model for his students including me.

His message for his students is, ''Life starts when you start believing in yourself, so before anything else, start believing in yourself and the world will believe you.
We can hardly find persons who have become role model and inspiration for others in only 23 years of age so we should appreciate them and thank them for their dedication towards the batterment of our society.
''Things work out best for those who make the best of how things work out.''

Practical work carried under supervision of Sir Sohail Sangi, at Institute of Media & Communication Studies, University of Sindh, Jamshoro, Sindh Pakistan


Monday, April 27, 2020

Noor Jahan , Feature , Sindhi, MMC 38

To be checked

MA Previous
2K20/MMC/38
Noor Jehan

هالا شهر ۾ هٿ جو ڪم ان ۾ تبديلي؟

هالا شهر مٽياري ضلعي جو تعلقو آهي، جيڪو سنڌ جي ثقافت ۽ تهذيب
کي اجاگر ڪري ٿو. هالا شهر ۾ ٿيندڙ هٿ جو ڪم جيڪو ڪافي حد تائين مشهور
آهي پر هاڻي هن ڪم کي ايتري اهميت حاصل نه آهي ڇو جو جيئن وقت گذرندو پيو
وڃي تئين هن ڪم کي گهٽ موٽ ملي پئي ۽ هن ڪم ۾ کوڙ ساريون نئيون تبديليون به
آيون آهن. اڄ کان ڏھ پندران سال پهريان اجرڪ، کاڌي، ڪا شي ۽ ڪاٺ جي ڪم
هنڊي جي هنر کي ڪا في سرهايو ويندو هو پر اڄ جي هلندڙ دور ۾ هن هنر کي
گهٽ اهميت ملي آهي ڇاڪاڻ ته اڄ جي دور ۾ ماڻهن جي سوچ به تبديل ٿي ويئ
آهي. گذريل پندرهن سالن ۾ جيڪا تبديلي آئي آهي پهريان ڪاريگر هٿ اجرڪون
جوڙي سنڌي ماڻهن تائين رسائيندا هئا پر هاڻي ڏينهن ڏينهن اهو ڪم اسڪرين پرنٽ
مشين تي ڪيو پيون وڃي. اڄ مارڪيٽ ۾ هٿ جو ڪم گهٽ ڏسڻ ۾ ايندو آهي
مشين جي ذريعي جو ڙيل شيون ڪافي حد تائين مارڪيٽ ۾ موجود هونديون آهن.
کالي هنن شين جي چمڪ ڏسي ماڻهون انهن جي طرف ڇڪجندا وڃن ٿا جنهن ۾
اجرڪ جي نقل، ڪاشي جو ڪم جي نقل، هنڊي جو ڪم ۽ ٻيا کوڙ سارا اهڙا هنر
جيڪي پراڻي دور ۾ هٿ سان جوڙيا ويندا هئا پر هاڻي هو ڪم مشين تي ٿي رهيو آهي.
جنهن جي ڪري هالا جا ڪاريگر تمام مشڪل وقت کي منهن ڏئي رهيا آهن هن
مشين جي جوِڙيل شين جي ڪري اصلي شئي جي اهميت گهٽ ٿيندي پئي وڃي جنهن
جي ڪري هالا جي ڪاريگرن جي روزگار ۾ ڪافي حد تائين اثر ٿيو آهي. اڄ هن
موجوده دور ۾ ماڻهو هالا جي تهذيب ۽ سنڌي ثقافت کان پري ٿيندا ٿا وڃن ۽ هن هنر ۾
به ڪافي حد تائين ماڻهو پنهنجو رجحان گهٽ ڪري رهيا آهن ڇو جو ماڻهو روز وقت
سان گڏ پنهنجي پسند کي به مختلف ڪري رهيا آهن، نئيون شيون ڏسي سنڌي تهذيب
کان پري ٿي رهيا آهن. سنڌي ماڻهو پاڻ پنهنجي تهذيب کان پري وڃن پيا. مشين جي
جوڙيل شيون ۽ انهن جي مٿانهون سونهن ڏسي پنهنجي تهذيب کي وساري ڇڏيو آهي.
هن ڪم کي پهريان انگريزين جي دور ۾ گهڻي ا هميت حاصل هئي . انگريزن جي
دور ۾ هن ڪم جا ڪاريگر خوشحال زندگي بصر ڪندا هئا ڇو جو هالا جي هٿ جو
هنر انگريزن کي ڪافي حد تائين پسند هوندو هو. هو پنهنجي گھرن ۾ هالا جو
جوڙيل سامان ۽ هٿ جو هنر پنهنجي گھر جي زينت بڻائيندا هئا پر هاڻي هن تبديلي جي
وجه سان هالا جي ڪاريگرن کي ڪافي مشڪلاتون پيش اينديون آهن ۽ پهريان هالا
جي قديم هنر کي پسند ڪيو ويندو هو ۽ انگريزن کي اهو هنر ڪافي پسند هوندو
هو. هالا جو هنر ڪافي خوبصورت ۽ هنن کي وڻندو آهي، جنهن ۾ ڪاشي جو ڪم،
هنڊي جو ڪم، اجرڪن جا انيڪ نمونا ۽ ٻيون به اهڙيون ڪافي شيون آهن، جيڪي
سنڌ جو شان ۽ مان آهن پر هاڻي هو سڀ ڪجھه ختم ڪيو پيو وڃي، ڇو جو دنيا

جي ترقي ۽ جديد مشينن ذريعي اڄ هن تهذيب ۽ هنر کي ختم ڪيو پيو وڃي پراڻي
دور ۾ هنڊي ۽ ڪاشي جو ڪم هر هڪ گھر جي روزي هوندو هو، امير هجي يا
غريب هر هڪ گھر ۾ هالا جو تيار ٿيل شيون جنهن ۾ هنڊي، ڪاشي، مٽي جا ٿانهو ۽
ٻيون به خوبصورت شيون نظر اينديون هيو پر هاڻي ته هر مشين نئي دور جي ڏسڻ ۾
ايندي آهي، هن ڳالهه مان هو ثابت ٿئي ٿو ته اڄ هالا جي هٿ جي هنر ۾ ڪافي
تبديلي آئي آهي، جنهن سان هالا جي ڪافي هنر مند ماڻهن جا ڪارخانه بند ٿي ويا آهن،
هالا ۾ اڳ جي ڀيٽ ۾ ڪافي تبديلي آئي آهي، جيئن جيئن وقت گذرندو وڃي ٿو، تيئن
تيئن تبديلي ٿيندي وڃي ٿي ۽ جيئن ته پهريان هالا جي شهر ۾ جيڪو ڪپڙو تيار ٿيندو
هو کاڌي گربي ۽ باکتو هالا جا ڪاريگر پهريان هو ڪم هٿ تي ڪندا هئا پر هاڻي
مشينن تي ٿئي ٿو، هاڻي ته هالا شهر ۾ ڪاٽن جو ڪپڙو به تيار ٿئي ٿو، جيڪو پهريان
نه ٿيندو هو؟ هاڻي هر شي مشينن جي ذريعي تيار ٿئي ٿي، اڄ جي هن جديد دور ۾
هالا شهر ۾ به ڪافي بدلاو آيو آهي ۽ هر هڪ ڪم جيڪو پهريان هٿن سان ڪيو
ويندو هو، اڄ مشينن تي ٿئي ٿو ۽ ان جي وڃ سان هالا جا پراڻا ڪاريگر تمام ڏکيو
وقت گذاري رهيا آهن ۽ سنڌ حڪومت کي گھرجي ته هن سنڌ جي ثقافتي تهذيب کي
اجاگر ڪرڻ لاءِ ڪجھه اپاءَ وٺڻ گھرجي، جيئن ته سنڌ جي ثقافت اڳتي هلي پنهنجي
اهميت بحال ڪري، ڇو جو اڄ ڪلهه ماڻهن جو رجحان گھٽ ٿيندو وڃي ٿو ۽ ان جي
وجه سان هٿ جي هنر کي اڄ هلندڙ وقت ۾ گھٽ اهميت ملي ٿي ۽ هلندڙ ڏهه سالن
کان وٺي ٻيو به کوڙ ساريون شيون تبديل ٿيون آهن، جيئن ڪاشي جو ڪم، ڪاٺ ۽
صحت سازي جو ڪم. هالا جي هٿ جي هنر کي ايترو ته ساراهيو ويندو آهي،جنهن
جي وجه سان انهن ڪاريگرن جا ٻار سٺي تعليم ۽ تربيت کان به پري آهن، جيئن ته
هالا جا ڪاريگر پنهنجي اباڻي هنر سان اڄ به جھاکوڙ ڪري رهيا آهن، هن موجوده
دور ۾ به، اجرڪ، سان سنڌين جو شان آهي پر هڪ اجرڪ تيار ڪرڻ ۾ ڪافي
محنت لڳي ٿي حڪومت سنڌ هالا جي ڪاريگرين کي سهاري ۽ انهن کي اڳتي
ڪرڻ ۾ انهن جي مدد ڪري، ڇو جو اجرڪ ۽ هٿ جا ٻيا هنر اسان سنڌين جي
سڃاڻپ آهن، توهان کي اها خبر آهي ته اڄ به هن وقت ۾ سنڌي ماڻهو پنهنجي شادي
۾ گھڻو ڪري اجرڪ جو سينگار ڪري يا ان کي اجرڪ پاريو هڪ حاصر روپ
ڏين ٿا ۽ اسان سنڌي ماڻهو پنهنجي مهمانن کي به اجرڪ جو انمول تحفو ڏيو ٿا پر
هاڻي نقل شين جي ڪري سنڌي اجرڪ جي سڃاڻپ ماڻهو نه ٿا ڪري سگھن ، ڇو
جو مشين جو ڇاپيل اجرڪ موجود آهن ۽ حالا جي اصلي اجرڪ کي گھٽ استعمال
ڪيو وڃي ٿو، شين ٻيون به ڪافي هٿ جون شيون آهن، جيڪي پهريان گھڻي اهميت
رکنديون هيون، پر هاڻي اهو ڏسڻ ۾ گھٽ ايندو آهي، پهريان هالا جي ڪاريگرن جو
هنر تمام مشهور هو ۽ ميرن ۽ ڪلهوڙن جي دور ۾ وڏا وڏا امير تيرن ماڻهو پنهنجي
گھرن محل ۽ محلاتن کي هالا جي هنر سان سنگاريندا هئا. ميرين ۽ ڪلهوڙن جي
دور ۾ هالا جو هٿ جو هنر پوري دنيا ۾ مشهور هو ۽ اڄ به حالا جي هنر کي ٻين
ملڪن ۾ خاص اهميت حاصل آهي ۽ خاص ڪري انگريزي گھڻو پسند ڪندا هئا ۽ هن
هنر کي ان وقت اڳتي وڌائڻ ۽ ترقي ڪارائڻ لاءِ ڪافي سارا اپاءُ ورتا هئا پر اهي
اڌورا رهجي ويا. هالا شهر هنر ۾ پنهنجو مٽ پاڻ آهي، اگر حڪومت ٿورو ڌيان ڏئي

ته ۽ هٿ جي هنر کي سهارو ڏئي ته اڄ به هالا جو هنر ۽ ڪاشي جو ڪم جھنڊي جو
ڪم اجرڪ خاص ڪري وڻندڙ ۽ ماڻهن کي پنهنجي طرف ڇڪڻ جي شگھ رکي ٿو ۽
اڄ به پوري دنيا ۾ هالا جي هنر جو ڪوبه مقابلو نه آهي، هالا شهر ۾ ٻئي تبديلي باءِ
پاس جي ڪري ٿي آهي، پهريان باءِ پاس نه هو ۽ هيئنر سرڪار پر مناسب موازو نه
ملڻ ڪارڻ سنڌ جي ثقافت کي گھٽ ڪري ٿي. هالا جا ڪاريگر مشڪل ۾ هنن هنر
۽ ثقافت کي زنده رکيو اچن ٿا. اڄ به اسان سنڌ پنهنجي ثقافت سڃاڻيو ته اسان هن هنر
کي اڳتي اهميت ڏياري ان کي ختم ٿيڻ کان بچائي سگھو ٿا. بدلاو ته ٿيندا رهندا آهن پر
هالا جي ثقافت ۽ هنر هميشه قائم رهندو.

Sunday, March 15, 2020

Aisha Aslam Feature - Urdu MMC 9

Ur topic Latifabad was approved with this note and outline 
لطیف آباد کس طرح سے حیدرآباد شہر سے مختلف ہے؟ یا لطیف آباد اور پرانے شہر میں فرق کیا ہے؟
رہن سہن،  تعلیم، کھاناپینا، کاروبار وغیرہ۔
تھوڑا سا یہ بھی ذکر کہ لطیف آباد کسی اور کب آباد ہوا۔ اس میں بڑی بڑی تبدیلیاں کب آئیں؟
اس کو رپورٹنگ بیسڈ ہونا چاہئے۔ جن جن سے بات کرو اس کا دو تین الفاظ میں تعارف ہونا چاہئے۔ بات چیت کے دوران دلچسپ جملے نوٹ کرو اور انہی کو بیان کرو۔
فیچر دراصل معلومات کا غیر رسمی طریقے سے بیان کرنا ہوتا ہے۔ اس کا بنیادی کام تفریح مہیا کرنا ہوتا ہے۔ لہٰذا معلومات کو دلچسپ انداز میں لکھنا ہوگا۔ 

Outline and instructions are not followed.
Make reporting based, with interesting and informative comments from related people (those those people and their status) 
Write in interesting manner as some samples on group are available for reference.
Do not write "Ab hum baat krty hn" etc 
File name is wrong and is sent in inpage's template format. We have to take extra effort and convert it.  Do not send in BO1 format, but only in inpage.
Some fotos will also required. Mind it not to insert foto in text file 
Observe proper paragraphing
Referred back, follow instructions. can file till March 19


فیچر ٹوپک
 لطیف آباد میں مختلف خوبیاں اور اچھے اثرات
عائشہ محمد اسلم 
رول نمبر : 2K20/MMC/9
لطیف آباد پہلے ایک جنگل اور پہاڑی علاقہ تھا جہاں لوگ مٹی والے گھر بناکے رہا کرتے تھے۔ جس کی چھتیں، چٹائی پر ریت کی ہوا کرتی تھیں۔ اور یہ گھر ٹھنڈے ہوا کرتے تھے اور کچھ لوگ پہاڑی علاقوں پر پتھروں کے گھر بناکر رہا کرتے تھے لطیف آباد اپنے پہاڑی علاقوں کی وجہ سے مشہور ہوا۔ سب سے پہلے اس پہاڑی علاقے پے ایک شخص آکے رہا جس کا نام " شاہ عبدالطیف بھٹائی "تھا "شاہ عبدالطیف بھٹائی"کی وجہ سے اس جگہ کی پہچان بنی۔ اور اس جگہ کو انہیں لطیف کے نام پر لطیف آباد نام رکھا گیا "شاہ عبدالطیف بھٹائی "کی وجہ سے دنیا میں حیدرآباد شہر میں لطیف آباد کو اپنی حیثیت و مقام اور پہچان حاصل ہوئی۔ 
Following para is irrelevant
حیدرآباد شہر میں لطیف آباد مشہور ہونے کے کچھ مقامات یہ ہیں "کچا قلعہ، پکا قلعہ، ٹھنڈی سڑک، رانی باغ کی عید گاہ، عبدالوہاب صاحب کا مزار، ریڈیو پاکستان، پریس کلب اور ایشیاء کا سب سے بڑا بازار " یہ سب مشہور مقامات موجود ہیں جس کی وجہ سے لطیف آباد بہت مشہور ہے "اب ہم بات کرتے ہیں "کچے قلعے اور پکے قلعے سے جنگ کے دوران ہم نے یہاں سے اپنا دفع کیا ٹھنڈی سڑک اور بھی اس لیئے زیادہ مشہور ہے کہ یہ ٹھنڈی سڑک کا علاقہ اور یہاں کے گھر بہت ٹھنڈے اور پرسکون رہتے ہیں۔ رانی باغ بچوں، بڑوں کیلئے ایک اچھی تفریح گاہ ہے اور یہاں چڑیا گھر، بچوں کیلئے پلے گراؤنڈموجود ہے۔ رانی باغ کی عیدگاہ یہ اس لیئے مشہور ہے کہ اس عیدگاہ پے سالوں سال کی عید الفطر اور عید الحضیٰ کی نماز کی جاتی ہے عبدالوہاب صاحب جیلانی رحمتہ اللہ علیہ ان کا ایک اپنا مقام ہے۔ انہی کے مزار سے دنیا بھر کے لوگ شفاء و صحتیابی اور فیض حاصل کرتے ہیں "اب بات کی جائے ریڈیو پاکستان اور پریس کلب " کی تو لطیف آباد شہر میں بہت بڑے اور اچھے ماحول کا ریڈیو اسٹیشن موجود ہے جہاں سے دنیا بھر کی خبروں سے باخبر کیا جاتا ہے۔ اور حیدرآباد شہر میں بڑے بڑے فنکار فلم انڈسٹری کو دیئے ہیں۔ "فنکار کے نام" محمد علی، مصطفی قریشی، شاہ نوازوغیرہ وغیرہ۔ حیدرآباد شہر میں مشہور پریس کلب موجود ہے جہاں پے لوگوں کے ہر نوٹس کا احتجاج کیا جاتا ہے "اب ہم بات کریں " 
 لطیف آباد میں اچھے بڑے بہت پرسکون ماحول کے بازار موجود ہیں۔ اسی بازار میں دنیا بھر کے لوگ بڑے بڑے بازار چھوڑ کر لطیف آباد کے بازاروں میں تشریف لاتے ہیں۔
 (اب ہم بتاتے ہیں کہ لطیف آباد اور دوسرے شہروں سے کیوں مختلف ہے)لطیف آباد شہر میں ایسا بہت کچھ موجود ہے جو کہ اور دوسرے شہروں میں موجود نہیں۔ یہاں پر ہر چیز کی سہولت موجود ہے۔ (مثلاً)ٹرانسپورٹ، تعلیمی ادارے، کھانے پینے، کاروبار ہر کلچر کے رہن سہن اور اچھے بڑے صاف ستھرے گھر، سلجھے ہوئے پڑھے لکھے لوگ موجود ہیں۔ جس کی وجہ سے اور دوسرے شہروں سے ہمارا لطیف آباد شہر بہت مختلف کہلاتا ہے۔ ہمارے اس لطیف آباد شہر کراچی جیسے اور دیگر شہروں سے زیادہ خوشگوار اور نمی والی ہوائیں پائی جاتی ہیں لطیف آباد شہر میں 4قسم کے موسم ہوتے ہیں۔ موسم یہ ہیں "سردی، گرمی، خزا، بہار"یہ سب موسموں میں شامل ہیں۔ "اب ہم بات کرتے ہیں "لطیف آباد کے ماحول کی لطیف آباد کی گلی گلی علاقے، سڑکیں اور چلنے پھرنے والے راستے بہت بہت پرسکون اور کشادہ ہیں لطیف آباد شہر کے ماحول میں یہاں کسی قسم کی کہیں بھی کوئی افراء تفریحی نہیں۔ یہاں کی آب و ہوا کی بات کریں تو یہاں کی آب و ہوا اور ماحول بہت ہی خوشگوار ہوتے ہیں جس کی وجہ سے یہاں کے رہائشی لوگوں کو کسی قسم کی مشکلات یا کوئی تکلیف پیش نہیں آتی لطیف آباد شہر کی اپنی پہچان کچھ یہ بھی ہے کہ لطیف آباد شہر میں کچاقلعہ، پکا قلعہ یہ تاریخ کا حصہ رہا ہے۔" اب اگر ہم بات کریں "لطیف آباد کے تعلیمی اداروں کی لطیف آباد میں یہاں تعلیمی نظام بہت آلہ ہے یہاں کے کے تعلیمی اداروں کے پرنسپل، انچارج،  ہیڈ ماسٹر، پیون بہت ہی اچھے اور حسن سلوک سے پیش آتے ہیں کہ چھوٹے چھوٹے ننے منے بچے اور بڑوں کی اچھی اور درست رہنمائی کرتے ہیں لطیف آباد میں گورنمنٹ اسکولز، کالجز، یونیورسٹیزہونے کے اچھے اثرات یہ ہیں کہ لطیف آباد میں کچھ لوگ ایسے بے بس مجبور لاچار اور پریشان حال ہیں جوکہ تعلیمی اداروں کی فیس اور دیگر اخراجات برداشت نہیں کرسکتے تو اسی کے سبب گورنمنٹ تعلیمی ادارے ہونے سے یہ لوگ وہاں آکے اچھی اعلیٰ تعلیم حاصل کرتے ہیں تعلیم مکمل ہونے کے بعد اچھی نوکری یا اچھا کاروبار کرتے ہیں یہ خود پریشان اور تنگدستی کا سامنا کرکے یہاں تک آئے یہاں ہمارے گورنمنٹ تعلیمی ادارے سے تعلیم حاصل کرکے یہ اپنے گھروں کو سپورٹ کرتے ہیں اور اپنے گھروں کو چلاتے ہیں۔ اور اسی تکلیف، پریشانی، تنگدستی سے باہر نکلتے ہیں اسی کے ساتھ یہ اپنی زندگی ہنسی خوشی گزر بسر کرتے ہیں "اب ہم بات کرتے ہیں " لطیف آباد کے بازاروں اور شاپنگ مالز کی لطیف آباد شہر میں یہاں کے بازار ہر لحاظ سے اور ان بازاروں میں ہر چیز پہننے اوڑھنے، سجنے سنورنے اور یہاں کی خواتین کے ہار سنگھار اور گھر کی دیگر اشیاء بہت اچھی کم پیسوں میں موجود ہوتی ہیں۔ یہ کچھ شاپنگ مالز کا ذکر کریں شاپنگ مالز کے ماحول اور یہاں کی افراء تفریح پے نظر ثانی کریں تو لطیف آباد کے سب ہی مالز کا ہر لحاظ سے ماحول اچھا، پرسکون اور خوشگوار والا ہے۔ میں لطیف آباد کے بہت اچھے اور بڑے بالی ورڈ مال کے اندر کی کہانی بتاؤں تو کچھ یہ ہے کہ بالی ورڈ ماحول بہت صاف و شفاف ہے اور وہاں کوڑا کرکٹ گندگی کا کوئی نام ونشان نہیں۔ یہاں بالی ورڈ مال کے باہر پارکنگ نظام بہت اچھاہے۔ سیکورٹی نظام ہر بات کا خیال رکھنے کیلئے اپنی اپنی حفاظت کیلئے سیکورٹی نظام بہت زبردست ہے۔ اگر آپ کسی آؤٹ لیٹ پر جاتے ہیں تو وہاں کے ڈیلر اور کیشیئر بہت اچھے سے آپ کو پروٹوکول دیتے ہیں۔ وہاں کے ریسیپشننسٹ آپ کا بہت اچھے سے ویلکم کرتے ہیں وہاں جاکے آپ کو اپنے بچوں کیلئے کوئی پریشان نہیں ہونا پڑتا۔ آپ آرام سے خریدو فروخت کرکے وہاں اپنی فیملی کے ساتھ انجوائے کرسکتے اور ساتھ میں فیملی کے کچھ کھاپی سکتے ایسے میں آپ کی خریدی بہت اچھی اور انجوائے منٹ کے ساتھ آرام سے کسی قسم کی فکر کے بغیر ہوتی ہے۔ یہاں بالی ورڈ مال میں ایک ساتھ ہی آپ کو ہر چیز میسر ہوتی ہے۔ "بات کرتے ہیں اب ہم کھیل کے میدان کی "حیدرآباد شہر کے لطیف آباد میں اچھے بڑے صاف ستھرے پرسکون والے ماحول کے دو کھیل کے میدان موجود ہیں -1ایک افضال گراؤنڈ، -2 دوسرا باغ مصطفی گراؤنڈ ان دونوں گراؤنڈوں میں لوگ الگ الگ ایریئے سے سیرو تفریح اور چھوٹے بڑے سب ہی اپنی چھٹی والے دن گھروں سے نکل کے ان کھیلوں کے میدان میں آتے ہیں۔ اپنے الگ الگ کھیلوں کے رنگ بکھیر تے ہیں جس سے وہ خوب لطف اندوز ہوتے ہیں۔ انہی گراؤنڈز میں کافی اچھی بڑی تعداد میں لوگ ورزش کیلئے بھی آتے ہیں ورزش کرکے لوگ اپنے آپ کو سکون اور ٹینشن فری محسوس کرتے ہیں یہاں آکے لوگ ترو تازہ ہوا لے کے اس کھلی فضاء میں بہت اچھا محسوس کرتے ہیں۔ ان سب خوبیوں کی وجہ سے "ہمارا پیارا لطیف آباد "اور دوسرے شہروں سے بہت مختلف اچھے ماحول اور پرسکون والا ہے۔  

Saturday, March 14, 2020

Komal Khan Feature Sindhi 28 Referred back

Too many spelling , grammatical, punctuation, and language mistakes only a few are marked in red. Mind it, this piece is to be published.
Do not send in email msg box, send in attachment
What is its present condition? that is important, otherwise its history can be found in many books. Important is what u are adding in knowledge
There should be quotes, attributions of area people or experts
If visitors quotes they should be properly attributed, like their age, social status, area etc, means their introduction in 4-5 words. Unknown attributions are not acceptable in media, it become hearsay are looks like fake.

Referred back
File again till March 18
ڪومل محمد خان
رول نمبر 28
چوکنڊي قبرستان جوکيو قبيلي جو ھڪ تاريخي قبرستان 

اڄ اسان جنھن جڳھ جي باري ۾ ڄاڙيندا سي  اھا آھي پاڪستان جي صوبي سنڌ ڪراچي اوڀر ۾ 29 ڪلوميٽر 18 ميل پري قائم ٿيل ھڪ خوبصورت قبرستان جيڪو چوکنڊي قبرستان جي نالي سان مشھور آھي يقينن توھان اھيو سوچي رھيا ھوندو ته ھڪ قبرستان بھلا ڪئين خوبصورت ٿي ٿو سگھي پر چوکنڊي قبرستان ڏسڻ کان پوء موکي پورو يقين آھي ته توھانجو اھيو خيال ضرور تبديل ٿي ويندو ڇو جو ھي ايڏو ته خوبصورت آھي جو ڏسڻ وارو ڏسندو ھي رھجي وڃي ھي قبرستان 15 کان  18 ھجري ۾ تعمير ٿيو جڏھن مغل بادشاھت جو دور ھو ۽ اسلام غالب ٿيو  ھي قبرستان جپکيو خاندان جو خانداني قبرستان چورايو ويندو آھي ۽ھتي ڪجھ قبرون بلوچي ماڻھون جون بي آھن
مون بي جڏنھن ھن جڳھ کي ڏٺھو ته ھي ايتري ته خوبصورت آھي جو لڳي ھي نه پيو ته ھي ڪو قبرستان آھي ايئن پيو لڳي ڃڻ مان ڪٿي مثر ۾ پوھچي ويس
ھلو ته پھريان ھي ٿا ڄاڙيو ته آخر جوکيا ھئا ڪير 
جوکيا سمه قبيلي جو ھڪ پاڙو آھي .جيڪو ھاڙي خرد ھڪ قبيلي جي صورت اختيار ڪري ويو آھي.ھي راجپوت نسل سان تعلق رکندڙ آھن.
مرزا قليچ بيگ ۽ ٻين لکيو آھي ته ھو موجوده سنڌ ۾ مڪران جي طرف کان آيا  ھي حقيقت ۾ بلوچستان جي ايراضي جا مالڪ ھئا.حقيقت اھا آھي ته جڏنھن لسي ٻلي ۾ گھڙو ويڙھ پ وڌي ويو ته اتان نڪري ملير ڪراچي اچي پھتا جتي نومڙين ۽ ڪلمتين جي راڄ ھو.ھو مڙسي سان انھن کي بي دخل ڪري پنھنجا پير ڄمائي ويا.
مرزا قليچ بيگ لکيو آھي ته ھي ماڻھو لاڙ ۾ اچي رھيا ۽ ٻن سون چوري ۽ ڦرمار تي گزربسر ڪندا رھيا.
مسٽر فريئر جو بيان آھي ته جوکيا اصل ۾ راجپوت آھن اھي پھريان شاھ بلاول جي اتر ۾ رھندا ھئا جتان حب جي ماٿري ۾ پھتا ۽ پوء حب ندي ۽ نئين ملير جي وچ واري علائقي ۾ پکڙجي ويا.
جوکيا بابت اسان کي تاريکي حوالو تحفته الڪرام ۾ ملي ٿو,جنھن ۾ لکيل آھي ته 1160 ھجري مطابق 1747ع نادر شاھ جي قتل کان پوء ڌارتي جي راڻي جي چرچ تي ھڪ سئو جابلو ويڙھاڪ ٺٽي جي پس گردائي کي ڦرڻ لا آيا جن کي منھن ڏيڻ لاء ٺٽو جو حاڪم مسو فقير سامٽيو,شيخ شڪر الله ۽ بولا خان نومڙيو  ھزارين ماڻھن جو لشڪر وٺي انھن جي سامھون ٿيا پر ھو ھنن جي اڳيا شڪست کائي ويا
محترم غلام محمح لاکو ڪلھوڙو دور ۾ لکيو آھي ته دن 1182 ھجري مطابق 1768ع ۾ نومڙين جي سڪار گھڙي لشڪر سان بچار جو ڪيو تي حملو ڪيو,بچارجو ڪيو بچاء لا ٺٽي بڳو,نومڙيا بي ٺٽي طرف ڪاھ ڪئي  جڏھن  ميان غلام شاھ کي اھڙو اطلاع مليو ته ھن ٺٽي جي بچاء لاء ته ھن چھ ھزار فوجي ٺٽي جي بچاء۽ نومڙين جي تاديب لاء موڪلڻ جو حڪم ڏنو 
جھيڙي جي خاتمي کان پوء ٻه ھزار لشڪرمستقل طور ٺٽي ۾ رکيو ويو 
معلوم ٿئي ٿو ته انھي ويڙھ جو خاتمو ائين ٿيو جو جوکيا ۽ نومڙياانھن قادلن جي گڏجي حفاظت ڪندا ھئا ۽ محصول ۾ ڀائوار ھئا بھر صورت غلام شاھ ڪلھوڙو جي دور ۾ جوکين جي وڏي عزت ۽ حيثيت ۽ اھميت ھئي جنھن ڪري 1843ع ۾ جوکيو سردار ڄام مھر علي ٽالپورن جي مدد ڪرڻ بدران انگريزن جو ساتھ ڏنو جنھن ڪري کيس مرتبي ۽ لقب سميت جاگير ڏني وئي 
ھنن جو مينگلين,گچکن ۽ برفتن سان مٽيون مائٽيون آھن,حب کان وٺي گھگا ڦاٽڪ تائين ھنن جو راڄ ھو 
جوکيا ھڪ قبيلو ۽ زات آُھي پر ٻين ڪيترن قبيلن ۾ پڻ پاڙو جوکيو آھي

ھاڻي واپس ٿا اچون جٿي اسان جي ڳالھ ادھوري رھجي وئي ھئي 

مقبرن جي تعمير لاء خاص پٿرن جو اسعمال ڪيو ويو آھي  ھن کي ٺاھڻ وارا عام طور تي سنڌي آھن  ۽ ھي جڳھ خاص ھم ڪري به آھي ڇو جو ھن طرح جو آرڪيٽيڪچر دنيا ۾ ٻيو ڪٿي بي نه آھي 
چوکنڊي قبرستان 600 سال کان وڌيڪ پراڙو قبستان آھي  جنھن ۾ 625 مزار ۽ قبرون رومي نقشو نگار جي ٺھيل عمده مثالون آھن  چوکنڊي جي لغوي معني چار ڪونن جي آھي ھتي ٺھيل قبرون چار ڪونن تي مشتمل آھن يعني چورس شڪل ۾ ٺھيل آھن 

ھ ن افرا تفري واري زندگي ۾ جٿي سڪون جو ھڪ لمحو بي نه آھي ھتي چوکنڊي قبرستان ھڪ اھڙي جڳھ آھي جٿي انسان ڪجھ ڪلاڪ سڪون سان ويھي خوبصورت ھتان نظارن سان دلي سڪون ٿو حآصل ڪري سگھي 
روز مره جي زندگي ۾ مشغول ٿي انسان اھيو وساري ويھندو آھيون ته ھن کي ھڪ ڏينھن فنا آھي ھن کي ڇا دنيا کي ئي فنا آھي  پر اھيو احساس تڏھن جاڳندو آھي جڏنھن ماڻھو قبرستان جو رخ ڪندو آھي ھن کي پنھنجي حقيقي منزل نظر ايندي آھي ته زندگي جو سفر ھڪ ڏينھن ختم ٿي ويندو ۽ منزل اھيا  ھي آھي 

ڪراچي جيڪو ھڪ مصروف ترين شھر آھي جنھن جو بيشتر علسئقو نئي آبادي تي مشتمل آھي  اتي ئي ھن شھر ۾ ھڪ اھڙو علاقو بي آھي جيڪو چوکنڊي قبرستان جي نالي سان سڄاڙيو ويندو آھي ھتي ڪجھ اھڙيون آثاري قديمه ڏسڻ لاء اسان چوکنڊي قبرستان پھتا سي 
گھڙو ڪري ماڻھو آثاري قديمه ڏسڻ لاء اندروني سنڌ جو رخ ڪندا آھن  پر ھتي ڪراچي ۾ ھي يعني پاڪستان جو سڀ کان وڏي شھر ۾ ھڪ اھڙي جڳھ موجود آھي جٿي وڃي توھان ائين محسوس ڪندو ڃڻ پوراڻي وقت ۾ پوھچي آھيو

ھي قبرستان پندھروي صدي ۾ جوکيو قبيلي جي ماڻھن ٺھايو ۽ ھن قبيلي ۾ جوکيو قبيلي جو سردار ۽ ٻيا ماڻھو دفن آھن ھي قبرستان ٻين قبرستانن کان مختلف ھن ڪري آھي ڇو جو  ُھتان جون قبرون عام قبرن وانگر نه آھن  ھنن تي ڪجھ خاص قسم جي ڪاريگري ٿيل آھي  ھن زماني جي ڪاريگري جنھن زماني ۾ مشين جو ڪو تصور بي نه ھو 

ھتي جيڪي قبرون آھن انھن تي الگ الگ قسم جي ڪاريگري ٿيل آھي اگر سردار جي قبر آھي ته ھن تي پڳڙيون ٺھيل آھن ۽ اگر عورت جي قبر آھي ته ھن تي زيورات ٺھيل آھن ۽ ان جي قبيلي جو نالو لکيل آھي ھي ھڪ ٻي قبر آھي جنھن تي تلوارون ٺھيل آھن اھيا قبر ھڪ مرد جي آھي  
ھلو قبرستا جي باري ۾ ته قافي شيون ڄاڙي ڇڏيون سي پر منھنجو خيال اھيو آھي ته ھن قبرستان جي باري ۾ ڄاڙيون گھٽ آھي ڇو جو ھي ايڏو خوبصورت آھي  ھن جي جيڏي به تعريف ڪيون گھٽ آھي  موکي ته ھتي اچي ڏاڊھو سٺو لڳو ۽ سڪون مليو ھڪ اھڙو نظارو جيڪو اکھين کي سڪون ڏيندو آھي 

مون ڪجھ ٻين ماڻھن جي بي رائي معلوم ڪئي ته ھنن کي چوکنڊي قبرستان اچي ڪئين محسوس ٿيو 
ھڪ وزيٽر جو چوڻ ھو ته ھن کي ھتي اچي ڏاڊھو سٺو محسوس ٿيو ھي جڳھ مغل بادشاھت جي دور کان ٺھيل آھي پر ھن کي ڏسي ائين محسوس ٿيندو آھي ڄڻ اھيا ڪجھ سال پھريان ھي ٺاھي وئي ھجي ۽ حيرت جي ڳالھ ته اھيا آھي ته ھي الاھي ڪيتري سو سان پراڻي آھي  ۽ ھي جڳھ گھمڻ جي لحاظ سان ڪافي محفوظ آھي توھان بي فڪر ٿي ھتي گھمڻ اچي ٿا سگھو 

ٻيي وزيٽر جو چوڻ ھو ته ھتان جو آرڪيٽچر ڏاڊھو خوبصورت آھي ۽ ھتان جيڪي ڪيرٽيڪر آھن جيڪي ھتان جو خيال رکن ٿا اھي سنڌي ۽ اردو کان الاوه انگريزي بي ڳلاھئي ويندا آھن ۽ھر قبر الاھي خوبصوري سان ٺھيل آھي ۽ ھر قبر تي ان جي سردار جو نالو ۽ مرڻ جي وجه لکيل آھي 

ھڪ ڳالھ ته ٿوھان کي ٻدھائڻ وسري ويم جيڪا چوکنڊي قبرستان جي باري ۾ ڪافي مشھور آھي ته ھي جڳھ پراسرار واقين سان مشھور آھي مون کي ھن قسم جي ڳلھين ۾ الاھي دلچسپي آھي ھن ڪري مو کي ھن جڳھ ۾ اڃان بي دلچسپي پيدا ٿي 
چون ٿا تي ھي جڳھ آصيب ذ
زاده آھي  ڪجھ ماڻھن جو چوڻ  ھو ته توھان کي اگر چوکنڊي قبرستان وڃڙو آھي ته احتيات سان وڃو ائين بي ٿي سگھي ٿو ته توھان تي جن ھي نه چمبڙي وڃي ۽ڪجھ ماڻھن جو چوڻ آھي ته رات جو ھتان شور جون آوازون اينديون آھن ۽ قبرون گرم ٿي وينديون آھن پر جڏھن اسان چوکنڊي قبرستان جي انتظاميان  کان پوچھيو ته ڇا ھي واقعي سچ آھي ته ھنن چيو ھي سڄيون خبرون ڪوڙون آھن ۽ اھڙو ڪجھ بي نه آھي,ھاڻي وڌيڪ الله کي خبر ته ھنن سچ چيو يا ڪوڙ 

ھنو ته قبرستان اچڻ جو مقسد پنھنجي موي کي ياد ڪرڻ ھوندو آھي پر جڏھن اسان ھتي آيا سي ۽جنھن طرح جي خوبصورر ڪاريگري ھتي ٿيل آھي ھن مان معلوم ٿئي ٿو ته ھن زماني جا ماڻھو پنھنجي وڏن جي لا ھنن جي نظر ۾ ڪيڏو مرطبو ھئو ۽آنھن جي عزت ڪنھن قدر خوبصورت ڪاريگري ڪري ھنن قبرون ٺاھيون 
ھر قوم جو يان ھر زماني جو پنھنجو ھڪ رواج ھلندو آيو آھي جنھن تي ماڻھن عمل ڪيو آھي 

توھان بي پنھنجي مصوروف زندگي مان ڪجھ ڳقت ڪڊھي ضرور ھن خوبصورت جڳھ کي وزٽ ڪيو موکي يقين آھي يه تواھان دلي سڪون محسوس ڪندو.